Pedagogika waldorfska

"Przede wszystkim należy nauczyć dziecko patrzyć, rozumować i kochać,
potem dopiero uczy się je czytać;
należy nauczyć młodzieńca chcieć i móc działać,
a nie tylko wiele wiedzieć i umieć."

Janusz Korczak

 

Podstawy pedagogiki waldorfskiej

Gimnazjum waldorfskie w Warszawie nawiązuje do długiej tradycji szkół waldorfskich, które już od prawie stu lat rozwijają się w Europie i na świecie. Pierwsza tego typu szkoła powstała w 1919 roku w Stuttgarcie w pomieszczeniach należących do fabryki papierosów Waldorf–Astoria. Od nazwy tej fabryki wzięła się nazwa pedagogika waldorfska. Aktualnie na świecie działa około 1000 takich placówek.

 

Pedagogika waldorfska postrzega człowieka bardzo wszechstronnie. W przeciwieństwie do myśli wywodzącej się od J. Locke’a, że człowiek rodzi się jako niezapisana tablica, przyjmuje ona, iż dziecko przychodząc na świat przynosi ze sobą duchową indywidualność, zdolności, zalążki idei, a rolą nauczyciela jest pomóc mu je rozwijać. Szkoła waldorfska stara się dostosować treści kształcenia oraz plan lekcji do budzących się zdolności oraz potrzeb każdego dziecka.

 

Celem nauczania waldorfskiego nie jest kształcenie wąsko pojętych specjalistów, lecz edukacja ludzi o szerokich zainteresowaniach, wszechstronnie rozwiniętej wiedzy i umiejętnościach, otwartych, podchodzących do życia twórczo, aktywnie, z entuzjazmem i stałą potrzebą rozwijania się.

 

Nauczanie w szkole waldorfskiej

Myślenie przychodzi najłatwiej rano, dlatego w gimnazjum waldorfskim w Warszawie dzień rozpoczyna się od przedmiotów wymagających wiedzy oraz rozumienia i wyobraźni. Każdy z nich realizowany jest w formie tzw. lekcji głównej przez 3 tygodnie. Tak uczy się w cyklach matematyki, fizyki, chemii, biologii, astronomii, informatyki, historii. Po lekcjach głównych uczniowie mają przedmioty, które wymagają powtarzania: język polski, języki obce, wychowanie fizyczne, warsztaty malowanie, muzykę, religię.

 

W szkole waldorfskiej oprócz ocen cyfrowych, świadectwa zawierają ocena opisową i nie ma powtarzania klasy. Trzy razy do roku odbywają się Święta Szkoły, które są okazją do spotkania całej społeczności warszawskiego gimnazjum waldorfskiego. Kolejnymi okazjami do wspólnych zabaw są: dożynki, jarmarki, czy jasełka. Dzieci od I do VI klasy szkoły podstawowej prowadzone są przez jednego wychowawcę, który uczy głównych przedmiotów. W klasach gimnazjalnych wychowawcę zastępują specjaliści.

 

W szkole waldorfskiej już od pierwszej klasy dzieci uczą się języków obcych. Od najmłodszych lat uczą się one obcej mowy, tak jak każdy mały człowiek uczy się mowy ojczystej – przez słuchanie i powtarzanie, uczenie się wierszyków, piosenek i rymowanych wyliczanek – słowem, poprzez zabawę. Dopiero w starszych klasach dzieci uczą się pisania, czytania i tłumaczenia.

 

W szkołach waldorfskich nie ma podręczników. Nauczyciel na podstawie wielu źródeł przygotowuje lekcje, które później uczniom prezentuje. Uczniowie gimnazjum waldorfskiego uczą się samodzielnego wyszukiwania wiadomości i posługiwania się materiałami źródłowymi. Ogólnodostępne podręczniki stanowią jedynie uzupełnienie dla innych źródeł czerpania wiedzy przez uczniów gimnazjum waldorfskiego.


Polecamy lekturę wydawnictwa IMPULS:
Pedagogika waldorfska. Wprowadzenie do pedagogiki Rudolfa Steinera.
Johannes Kiersch